Voor- en na-foto's van patiënten op uw website: de privacyregels

Voor- en na-foto’s zijn voor veel praktijken verleidelijk: ze tonen concreet wat een behandeling oplevert. Maar een foto van een patiënt is niet zomaar beeldmateriaal — het is een persoonsgegeven, en vaak een gegeven dat rechtstreeks iets zegt over de gezondheid van die persoon. Dat plaatst voor- en na-foto’s op het kruispunt van twee regelkaders: de reclameregels voor gezondheidsberoepen, en de AVG (GDPR).

De reclamerechtelijke kant — waarom een geïsoleerd resultaat zonder context moeilijk te verzoenen is met de eis van objectieve, verifieerbare informatie — behandelen we in wat wettelijk mag op de website van een tandartspraktijk. Dit artikel gaat over de privacykant.

Een foto is een persoonsgegeven, soms een bijzonder gegeven

Een herkenbare foto van een patiënt valt onder de AVG als persoonsgegeven. Toont de foto een gebitssituatie, een litteken of een medische aandoening, dan gaat het bovendien vaak om een gegeven over gezondheid in de zin van artikel 9 van de AVG — een bijzondere categorie van gegevens met een strenger beschermingsregime. Voor de verwerking van zulke gegevens is in de regel uitdrukkelijke toestemming vereist (artikel 9, lid 2, a): een actieve, specifieke, geïnformeerde en vrijwillig gegeven bevestiging, niet een impliciete aanname omdat de patiënt niet protesteerde.

Wat een geldige toestemming inhoudt

Een geldige toestemming voor het gebruik van een foto:

• Is specifiek: voor déze foto, op déze website, voor dit doel. Een algemene “u mag foto’s van mij nemen” tijdens een behandeling volstaat niet.
• Is schriftelijk vastgelegd, zodat u ze later kunt aantonen.
• Vermeldt hoelang en waarvoor de foto gebruikt wordt.
• Kan te allen tijde ingetrokken worden, zonder dat de patiënt daarvoor een reden moet geven.

Een mondelinge toestemming aan de balie is juridisch kwetsbaar: bij een klacht of geschil kunt u ze niet aantonen. Een kort, specifiek toestemmingsformulier — apart van de algemene behandelovereenkomst — is de veiligere aanpak.

Onherkenbaar maken is geen garantie

Een foto bijsnijden zodat het gezicht niet zichtbaar is, voelt als een oplossing, maar maakt een foto niet automatisch anoniem in de zin van de AVG. Een kenmerkend gebit, een sieraad, een tatoeage of gewoon de context (een post op de eigen praktijkpagina, gedeeld door de patiënt zelf op sociale media) kan iemand nog steeds identificeerbaar maken voor mensen die hem of haar kennen. Behandel bijgesneden foto’s dus met dezelfde voorzichtigheid als volledige foto’s.

Praktisch: wat te doen bij een intrekking

Leg vooraf vast hoe u omgaat met een patiënt die zijn toestemming intrekt: binnen welke termijn wordt de foto verwijderd, en van welke plaatsen (website, sociale media, portfolio in de wachtkamer)? Een duidelijke afspraak vooraf voorkomt discussie achteraf, en toont bij een eventuele controle dat u dit punt bewust beheert.

Twijfelt u of uw huidige aanpak in orde is? Een website-audit neemt ook dit soort privacyvraagstukken mee, of lees het bredere overzicht van wettelijke verplichtingen voor een tandartswebsite.